Tejer memorias entre Tánger y Karrantza (2026)
Artista-liburua
Jositako karrantzar ardiaren artilea, brodatua, grabatua eta laser bidezko erretzea Mutur Beltz artile‑feltroaren gainean; barruan postalak eta artxibo-materiala txertatuta. Laser bidez grabatutako Mutur Beltz artile-feltroa, postalak.
17,5 × 17,5 × 5,5 cm
BA Bilduma
Erregistro Zk.: 2026.663.2/1-2
Kronolana (2026)
Artista-liburua
Jositako karrantzar ardiaren artilea, brodatua, grabatua eta laser bidezko erretzea Mutur Beltz artile‑feltroaren gainean; barruan postalak eta artxibo-materiala txertatuta. Laser bidez grabatutako Mutur Beltz artile-feltroa, postalak.
17,5 × 17,5 × 5,5 cm
BA Bilduma
Erregistro Zk.: 2026.663.2/2-2
Tejer memorias entre Tánger y Karrantza artxibo biografiko eta afektibo gisa sortutako artista-liburua da, Tangerren jaiotako edo hazitako senideei egindako elkarrizketetan oinarrituta eraikia. Elkarrizketa horietan, Laurita Siles zuhaitz genealogiko bat marrazten hasi zen bere joan-etorrietan laguntzen zion paper luze baten gainean, izenak, ahaidetasunak, datak eta kontakizun zatikatuak idatziz. Keinu horrek, era berean, barru-barruko behar bati erantzuten zion: familiako istorio horiek belaunaldiak nola zeharkatzen zituzten ulertzea, eta harengana eta Lur alabarengana nola iristen ziren ulertzea. Ikerketak erbestearekin, kartzelarekin, errepresio frankistarekin eta eguneroko erresistentzia-moduekin lotutako gertakariak azaleratu zituen, eta biografia txikiz, irudiz eta artxibo-zatiz osatutako argitalpen bat sortu zuen, memoria osatugabe eta emozional baten hondar gisa ulertuta.
Piezak jositako leporello baten forma hartzen du, familiaren oroimena bezala hedatzen eta tolesten den hari jarraitu gisa pentsatua. Barruan, bidaiaren, joan-etorrien eta belaunaldien arteko transmisioaren berri ematen duten postalak, argazkiak eta testuak daude. Egitura Karrantzako ardi-artilezko feltroz egina dago, eta zuhaitz genealogikoaren loturak, berriz, Mutur Beltz artilezko hariz brodatu dira, loturaren eta jarraitutasunaren ideia indartuz. Feltroan bertan laser bidez grabatutako datuek testura bat sortzen dute, oroimena denboran gordetzeko borondateak zeharkatzen duen aztarna iraunkor bat bezala.
Kronolana harilkoa bisita batetik sortzen da. Egun batean, Mawa etxera iritsi zen, eta Mutur Beltzek hamar urte hauetan baserritik ehundu duen pertsonen, erakundeen, animalien, lekuen eta afektuen ekosistema kontatzen saiatzea proposatu zidan, bertan artea bizitzeko, lan egiteko eta lurraldea pentsatzeko beste tresna bat bezala praktikatzen baita.
Hari hori marrazteko, Mutur Beltzek Carla Boserman gonbidatu zuen, 2019an Bizi Onaren Egoitza Artistikoan parte hartu zuena. Carlak errelatogramekin lan egiten du, marrazkiekin eta hitzekin egindako ikusizko narrazioekin.
Hemen gure ibilbidearen mugarri batzuk jasotzen dira. Horiek marrazteko, Carlak ia infinitua den dokumentu bat jaso zuen: urte hauetan zehar bizitako ohar, kontakizun eta esperientzien artxibo bat. Mapekin gertatzen den bezala, dena ez da paperean sartzen, baina agertzen dena nahikoa da gainerakoa sumatzeko. Material horrekin marrazki-tapiz bat ehundu du: irazki latz bat eta testuen, irudien eta oharren bilbe bat, sedimentatzen joan direnak, harik eta leporellon zabaldutako harilka horren forma hartu arte, orain esku artean dituzun marrazki, testu eta oharpenen akordeoi bat. Miranda Pérez-Hitak maketaziotik lagundu zion prozesuari, eta Roberto Aguirrezabalak aholkutik eta azaleztapenetik, haritxo hori bere lan egiteko modua laburbiltzen duen pieza bihurtuz: zerbait intimo eta familiarretik abiatu eta kolektibo bihurtzeko, artea ere bizimodu onaren praktika politikoa izan daitekeela sinetsita, mundua lurrarekiko, animaliekiko, jakintzekiko eta bizitzari eusten dioten pertsonekiko errespetuz bizitzeko modu bat.
Laurita Siles (Marbella, 1981) Karrantza eta Algortako Portu Zaharra (Bizkaia) artean bizi eta lan egiten du. UPV/EHUn cum laude doktore titulua lortu zuen (2017), eta haren ibilbideak Europako Batzordearen ARIA Saria (2025), Artisautzako Ekintzailetzaren Sari Nazionala (2024) eta Eusko Jaurlaritzaren Elkarlan Saria (2024) jaso ditu, besteak beste.